Kracht, zachtheid, dominantie en leiderschap

Hoe krijg je het voor elkaar

 

Een van de meest gekoesterde misvattingen in de wereld van gedragscoaching met paarden is, dat men het paard zou moeten domineren om iets van hem/haar gedaan te krijgen. Dat het paard moet ‘weten wie de baas is’. En door de coachee te leren hoe die moet drammen, dreigen en overbluffen zou deze dan ‘in z’n kracht komen’. Mijn opvatting is, dat we deze redenatie mogen laten waar ze is: in fabeltjesland.

 

Dominantie

Dominantie is: je doet wat ik zeg en zo niet, dan heb je een probleem.

Ja, dat werkt wel. Eventjes. En het werkt alleen naar beneden, niet op gelijk niveau of naar boven. Dominantie naar beneden heeft wel effect; je kunt bijvoorbeeld een productieafdeling best aan het werk houden door het zaaien van angst. Als puntje bij paaltje komt dan word je natuurlijk onmiddellijk in de steek gelaten door alle mensen die je bang hebt gemaakt.

 

En bij paarden?

Een paard reageert op een poging tot dominantie ongeveer hetzelfde: ‘Ik probeer zoveel mogelijk afstand te houden tussen de dominante en mezelf.’ Het paard ervaart de acties van de dominante mens als onaangenaam, en zou het liefste willen weglopen.

We kunnen natuurlijk een hek neerzetten om het paard bij ons te houden, maar als we toenadering zoeken is het paard ‘niet thuis’.

 

De dominante heeft slaven

Het is mogelijk om mensen, net als paarden, tot slaaf te maken. Met slaaf zijn bedoel ik dat deze persoon bij het niet volgen van opgelegd gedrag een sanctie kan verwachten. Of dat er een soort onzichtbare dreiging is: het loopt niet goed met je af als je niet gehoorzaamt.

Wij mensen zijn in sommige opzichten een stuk inconsequenter dan paarden.

Wij gehoorzamen een ‘baas’ niet alleen uit angst voor sancties, maar ook gedachtenloos, bijvoorbeeld omdat hij/zij benoemd is tot onze directe leidinggevende.

Bij paarden is dat anders: Je kunt een dominant paard, of het sukkeltje van de kudde, best tot ‘chef’ benoemen. Maar geen paard zal hem volgen.

 

Leiderschap

Leiderschap is: voorop lopen. De leiding krijg je; meestal kun je niet de leiding eenzijdig ‘nemen’. Misschien voelt het alsof je dit wel kunt doen, maar dan is er sprake van dat je al eens hebt ‘bewezen’ dat je kunt leiden. Degenen die volgen weten dat de leider een duidelijk doel voor ogen heeft, waar zij dat niet helemaal hebben. Bij een leider is geen spoor van bedreiging aanwezig. Er is uiterlijke kracht en innerlijke zachtheid of, bij sommige leiders, uiterlijke zachtheid en innerlijke kracht. En dit is het allerbelangrijkste: zowel de kracht als de zachtheid zijn bij een leider authentiek.

 

De Paardencoach